پێشه‌كی
له‌ ئاخر و ئۆخری سه‌ده‌ی هه‌شته‌می پێش له‌ زایین هۆزێكی ئازای ئاریایی له‌ ڕیزه‌ چیاكانی زاگرۆس سه‌ری هه‌ڵدا و خه‌ڵكانی ئه‌و ده‌مه‌ی دانیشتووی زاگرۆس كه‌ بریتی بوون له‌ گۆتییه‌كان، لۆلۆییه‌كان، كاسییه‌كان، هۆرییه‌كان و هتد نه‌یانتوانیبوو به‌رگه‌یان بگرن و ئاخری له‌ ناوی ئه‌واندا توابوونه‌وه‌. ئه‌م خه‌ڵكه‌ نوێیه‌ "ماده‌كان" بوون (باپیره‌ی كوردانی ئه‌وڕۆكه‌) كه‌ پاشتر توانییان ئیمپراتۆرییه‌كی مه‌زن پێك بێنن.

سه‌رده‌می كه‌ونارا

كورد كه‌ ئه‌وڕۆ گه‌وره‌ترین نه‌ته‌وه‌ی بێ نیشتمانی سه‌ر گۆی زه‌وییه‌ یه‌كێك له‌ كۆنترین نه‌ته‌وه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی نێزیك و ناوه‌ڕاسته‌. سه‌رچاوه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ناخی مێژوو. به‌ڵگه‌ زانستییه‌كان پیشان ده‌ده‌ن كه‌ كوردستانیش مێژینه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كانگه‌ی كه‌ونارایه‌كی هه‌ره‌ كۆن و دێرین.

ده‌وڵه‌تی حه‌سنه‌وی

كورد له‌ سه‌رده‌می ئایینی ئیسلامیشدا له‌ خاكی كوردستاندا چه‌ند ده‌وڵه‌تێكی جیاوازی دامه‌زراندووه‌. به‌پێی باری ئه‌و ده‌مه‌ ئه‌وانه‌ ده‌وڵه‌تی هه‌رێمی بوون و له‌ ژێر سه‌رۆكایه‌تیی هه‌ندێك خێزاندا بوون.