بیبلیۆگرافیای ڕۆژنامه‌نوسیی کوردی له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان

information management rights

بیبلیۆگرافیای ڕۆژنامه‌نوسیی کوردی له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان
هه‌ندێک له‌ گۆڤار و ڕۆژنامه‌ و بڵاوکراوه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان:
ئاماده‌کردنی: جوتیار حاجی تۆفیق
(*) گۆڤاری کوردستان میشنێری: له‌ ساڵی 1910 دا میسیۆنێکی مه‌سیحی لۆته‌ری به‌ زمانی ئینگلیزیی ده‌ریکردوه‌ و به‌شی هه‌ره‌ زۆری وتاره‌کانی تایبه‌ت بوون به‌ شاری مه‌هاباد و ناوچه‌ی موکریان و ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و له‌ گه‌لێک ژماره‌یدا وێنه‌ی مه‌هاباد و خه‌ڵکی مه‌هاباد بڵاوکراونه‌ته‌وه‌. هه‌تاکو ساڵی 1928 به‌رده‌وام بووه‌. {دوکتۆر ئه‌میری حه‌سه‌نپور به‌ هه‌وڵ و کۆششی خۆی گه‌لێک ژماره‌ی ئه‌م گۆڤاره‌ی ده‌ستخستوه‌ و لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کیشی ده‌رباره‌ نوسیوه‌}.
بڕوانه‌:
Amir Hassanpour, Kurdistan Missionary, svensk-Kurdisk Journal, nr. 8, 1987, 16-17.

(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: له‌ ساڵی 1913 دا عه‌بدولڕه‌زاق به‌درخان له‌ شاری خوی ده‌ریکردوه‌. {له‌ هه‌ندێک سه‌رچاوه‌دا ساڵی 1908 و له‌هه‌ندێکی دیکه‌دا 1912نوسراوه‌}.
(*) گۆڤاری کوردستان:‌ چه‌ند میسیۆنێرێکی ئه‌ڵمانی له‌ مانگی ئاپریلی 1914دا له‌ ورمێ ده‌ریانکردوه‌.
{پرۆفیسۆر ڤ. ف. مینۆرسکی له‌ کتێبی کورده‌کان دا نوسیویه‌تی: ژماره‌ یه‌کی ئه‌م گۆڤاره‌م هه‌یه‌ و له‌ ئاپریلی 1914 دا ده‌رکراوه‌. بڕوانه‌: الپروفیسور، ڤ. ف. مینورسکی، الاکراد ملاحظات و انطباعات، ترجمه‌ و علق علیه‌ وقدم له‌: الدکتور معروف خزندار، بغداد، 1968، ص 44}.
(*) ڕۆژنامه‌ی کورد: له‌لایه‌ن مه‌لا محه‌مه‌دی تورجانی (مه‌هاباد، 8/7/1895 ــ به‌غداد، 14/9/1959) له شاری‌ ورمێ، له‌ سه‌رده‌می بزوتنه‌وه‌که‌ی سمایل خانی شوکاکدا ده‌رکراوه‌. به‌پێی هه‌ندێک زانیاریی گه‌یشتومه‌ته‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌ی که‌ یه‌که‌م ژماره‌ی له ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌‌ 1/6/1922 (5ی شه‌والی 1340 به‌رامبه‌ر به‌ 10ی خرداد 1301) و دووه‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ 8/6/1922 (12ی شه‌والی 1340 به‌رامبه‌ر به‌ 17ی خرداد 1301) دا ده‌رکراوه‌. مه‌لا محه‌مه‌دی تورجانی (پاشتر به‌ قزڵجی ناسراوه‌)، مه‌لا ئه‌حمه‌دی تورجانی زاده‌ (برا بچوکی مه‌لا محه‌مه‌دی قزڵجی) و محه‌مه‌د جه‌ماله‌دین هه‌کاریی و چه‌ند که‌سی دیکه‌ به‌شدارییان له‌ ده‌رکردنیدا کردوه‌. ته‌نها چوار ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.
* تائێستا کڵێشه‌ی (دوو) ژماره‌ی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ بڵاوکراوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام کۆپیی هه‌ردووکیان ناشاره‌زایانه وه‌رگیراون و نازانرێت کام ژماره‌ن و که‌ی ده‌رکراون! یه‌که‌میان له‌ کتێبی (محمد تمدن، اوضاع ایران در جنگ اول جهان یا تاریخ رضائیه‌، تهران، 1350) و دووه‌میان له‌ (گۆڤاری گرشه‌ی کوردستان، ژماره‌ 9، 1360 (1980)، ل11).
{ساڵی 1987‌ له‌ زانکۆی به‌غداد ده‌مخوێند و دووه‌م ساڵی خوێندنم بوو، ئه‌وده‌م به‌ شێنه‌یی که‌وتمه‌ کۆکردنه‌وه‌ی زانیاریی ده‌رباره‌ی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ و سه‌ره‌نجام لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کم ده‌رباره‌ی نوسی، به‌و بۆنه‌یه‌وه‌ به‌ پێویستم زانی که‌ کورته‌یه‌ک ده‌رباره‌ی بیۆگرافیی مه‌لا محه‌مه‌دی قزڵجی بنوسم و له‌گه‌ڵ لێکۆڵینه‌وه‌که‌دا بڵاویبکه‌مه‌وه‌. ئیدی به‌ ڕێنوێنیی کاکه‌ حه‌مه‌ی مه‌لا که‌ریم و مه‌لا شوکور مسته‌فا توانیم ماڵه‌ کۆنه‌که‌ی مه‌لا محه‌مه‌دی قزڵجی له‌ گه‌ڕه‌کی (اعظمیه‌)ی شاری به‌غداد بدۆزمه‌وه‌ که‌ حه‌سه‌ن (کوڕی مه‌لا محه‌مه‌دی قزڵجی) تێدا ده‌ژیا. پاش چه‌ندین جار هاتوچۆ و ده‌ستی ده‌ستی، هیچ جۆره‌ هاوکارییه‌کی نه‌کردم و بچوکترین سودم له‌و کوڕه‌ی نه‌بینی. پاشتر لێکۆڵینه‌وه‌که‌م بۆ ڕۆژنامه‌ی هاوکاری نارد، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ ئاماژه‌م بۆ چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌کی فارسیی کردبوو به‌رپرسانی ڕۆژنامه‌که‌ به‌بیانوی ئه‌وه‌که‌ عیراق و ئێران له‌ جه‌نگدا بوون و بابه‌تی فارسیی له‌ ڕۆژنامه‌ی کوردیدا جێی گومان بوو، بڵاویان نه‌کردبووه‌وه‌! دواتر وتارێکم ده‌رباره‌ی‌ بیۆگرافیی (مه‌لا محه‌مه‌دی قزڵجی) نوسی و له‌ په‌راوێزی وتاره‌که‌دا کورته‌یه‌کم ده‌رباره‌ی ڕۆژنامه‌ی (کورد) نوسی و به‌ پۆستدا ناردم بۆ گۆڤاری کاروان. ماوه‌ی چه‌ند مانگ تێپه‌ڕی و من به‌ته‌مای ئه‌ویش نه‌مام، که‌چی له‌ ژماره‌ (66) دا بڵاویان کردبووه‌وه‌. بڕوانه‌: جوتیار تۆفیق، مه‌لا محه‌مه‌د قزڵجی، گۆڤاری کاروان، ژماره‌ 66، ته‌موزی 1988، ل 8 ـ 10}. ‌
(*) ڕۆژنامه‌ی ئارارات: هفته‌نامه‌ اجتماعی و سیاسی، له‌ ساڵی 1308 (1929)؟ له‌ شاری سنه‌ له‌ لایه‌ن میرزا غلام علی هۆشمه‌ند کرمانشاهی و به‌ هاوکاریی ناصر توانا ده‌رکراوه‌، 4؟ ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. {ده‌رباره‌ی بڕوانه‌: تاریخچه‌ مطبوعات در کردستان، اداره‌ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان، سنه‌، 1374}
(*) گۆڤاری نیشتمان: ئۆرگانی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. بووه‌، به‌ زمانی کوردی ده‌رچووه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ سه‌ره‌تای مانگی جولای 1943 ده‌رکراوه‌. ئه‌م گۆڤاره‌ به‌ نهێنی له‌ ته‌ورێز له‌ چاپخانه‌ی خه‌لیفه‌گه‌ری ئه‌رامینه‌، به‌ سه‌رپه‌رشتیی عه‌بدولڕه‌حمانی زه‌بیحی و هاریکاریی محه‌‌مه‌‌دی شاپه‌سه‌ندی و مه‌حمودی وه‌لیزاده‌ و چه‌ند ئه‌ندامێکی دیکه‌ی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. ده‌رکراوه‌. سه‌رجه‌م (نۆ) ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. ژماره‌ 7 و 8 و 9ی له‌ یه‌ک به‌رگدا له‌ به‌هاری 1944دا ده‌رکراوه‌. هه‌موو ژماره‌کانی ده‌ستخراون و گه‌لێک لێکۆڵینه‌وه‌ی ده‌رباره‌ نوسراوه‌.
(*) گۆڤاری ئاوات: له‌‌ ئۆگوستی 1944دا له‌‌لایه‌‌ن محه‌‌مه‌‌دی شاپه‌سه‌ندییه‌وه‌، پاش وه‌‌ستانی گۆڤاری نیشتمان، تاقه‌ یه‌ک ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. ده‌کرێت ئه‌م گۆڤاره‌ به‌ یه‌کێک له‌‌ بڵاوکراوه‌‌کانی کۆمه‌‌ڵه‌‌ی ژ. ک. دابنرێت.
(*) ده‌نگی ڕاستی: له‌ ئۆکتۆبه‌ری ساڵی 1944 دا له‌ سلێمانی، له‌ لایه‌ن لقی (کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. له‌ باشوری کوردستان)ه‌وه‌ ته‌نها (دوو) ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. (ئیبراهیم ئه‌حمه‌د که‌ لێپرسراوی لقی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. له‌ باشوری کوردستان بووه، به‌هاوکاریی چه‌ند ڕوناکبیرێکی دیکه‌‌ ده‌ریکردوه‌) {هه‌رچه‌ند ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌ له‌ سلێمانی و له‌لایه‌ن ڕوناکبیرانی ئه‌و شاره‌وه‌ ده‌رکراوه، به‌ڵام چونکه‌ په‌یوه‌ندیی به‌ کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. وه‌ هه‌یه‌ لێره‌دا ئاماژه‌م بۆ کردوه‌}‌.
(*) ڕۆژنامه‌‌ی (نامه‌ی کوهستان): یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ 7ی اسفند 1323 ‌(26/2/1945) دا ده‌رکراوه‌. ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ له‌ لایه‌ن (دوکتۆر ئیسماعیلی ئه‌رده‌ڵانی)یه‌وه‌ له‌ تاران، به‌ فارسی ده‌رکراوه‌. هه‌تاکو مانگی ئاپریلی 1947 به‌رده‌وام بووه‌ و نزیکه‌ی 85 ژماره‌ی لێده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری هاواری کورد: له‌ ڕه‌زبه‌ری 1324 (کۆتایی سێپتێمبه‌ر ـ سه‌ره‌تای ئۆکتۆبه‌ری 1945)دا ده‌رکراوه‌.
(*) گۆڤاری ماد: له‌ مانگی دیسێمبه‌ری 1945دا له‌لایه‌ن ئاغا ئازاد پوره‌وه‌ له‌ تاران به‌ فارسی ده‌رکراوه‌‌. {ده‌رباره‌ی بڕوانه‌: ڕۆژنامه‌ی ROJA NU (ڕۆژا نو)، ژماره‌ 66، 14/1/1946، ل 4}.
(*) گۆڤاری کوردستان: یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ 6/12/1945دا له‌ مه‌هاباد ده‌رکراوه‌. سه‌رنوسه‌ره‌که‌ی سه‌‌ید محه‌‌مه‌‌دی حه‌‌میدی بووه. هه‌ندێک که‌س پێیان وایه‌ که‌ 16 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. {محه‌مه‌د تۆفیق وردی نوسیویه‌تی: (18) ژماره‌ی بلاوکراوه‌ته‌وه‌ و له‌ کانوونی یه‌که‌می 1946 دوای تیکچوونی کۆماری کوردستان په‌کی که‌وتوه‌. بڕوانه‌: محه‌مه‌د تۆفیق وردی، ڕۆژنامه‌گه‌ری له‌ کوردستانا، گۆڤاری ڕووناکی ــ النور، ژماره‌ 290، هه‌ینی 3/10/1969، ل 43}.
(*) ڕۆژنامه‌‌ی کوردستان: یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ 10/1/1946دا له‌ مه‌هاباد ده‌رکراوه‌. سه‌‌ید محه‌‌مه‌‌دی حه‌‌میدی سه‌رنوسه‌ری بووه‌. ئه‌وانه‌ی که‌ له‌ نزیکه‌وه‌ ئاگایان لێیه‌ گوتویانه‌ (114) ژماره‌ی لێده‌رچووه‌. گومانی نییه‌ که‌ دوا ژماره‌ی له ناوه‌ڕاستی‌ مانگی دیسێمبه‌ری 1946دا ده‌رکراوه‌. {محه‌مه‌د تۆفیق وردی نوسیویه‌تی: (113) ژماره‌ی لی بلاوکراوه‌ته‌وه‌. بڕوانه‌: محه‌مه‌د تۆفیق وردی، ڕۆژنامه‌گه‌ری له‌ کوردستانا، گۆڤاری ڕووناکی ــ النور، ژماره‌ 290، هه‌ینی 3/10/1969، ل 43}.
(*) گۆڤاری هه‌‌‌ڵاڵه‌‌: یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕه‌شه‌مه‌ی‌ 1324 (کۆتایی فێبروه‌ری ـ سه‌ره‌تای مارتی 1946) دا له‌ بۆکان، له‌ لایه‌ن حه‌سه‌نی قزڵجییه‌وه‌ ده‌رکراوه‌. ژماره‌ 3ی له‌ بانه‌مه‌ڕی 1325 (کۆتایی ئاپریل ـ سه‌ره‌تای مای 1946)دا ده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری هاواری نیشتمان:‌ یه‌که‌م ژماره‌ی ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ 21/3/1946 له‌لایه‌ن سدیق ئه‌‌نجیری ئازه‌‌ره‌وه‌ ده‌رکراوه‌. له‌سه‌ر به‌رگی گۆڤاره‌که‌ نوسراوه‌: (بلاوکه‌ره‌وه‌ی بیری ییکه‌تی جه‌وانانی دیموکرات).
* عه‌لادین سجادی له‌ کتێبی (مێژووی ئه‌ده‌بی کوردی) دا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ کردوه‌ که‌ (هاواری نیشتمان) یه‌ک‌ ژماره‌ی به شێوه‌ی‌ گۆڤار ده‌رچووه‌ و پاشان وه‌کو ڕۆژنامه‌ چه‌ند ژماره‌ی دیکه‌ی لێده‌رکراوه. {بڕوانه‌: ‌عه‌لادین سجادی، مێژووی ئه‌ده‌بی کوردی، چاپی دووه‌م، به‌غداد، 1971، ل 616}.
* محه‌مه‌د تۆفیق وردی سه‌باره‌ت به‌ (هاواری نیشتمان) نوسیویه‌تی: "روژنامه‌یه‌کی هه‌فته‌یی و بلاوکه‌ره‌وه‌ی بیری لاوانی کوردستان بوو. له‌ لایه‌ن (شه‌هید صدیق ئه‌نجیری) له‌ (سابلاخ ــ مه‌هاباد) بلاوئه‌کرایه‌وه‌، دوای چه‌ند ژماره‌یه‌ک ئه‌نجا به‌ وینه‌ی گوڤار چاپ ئه‌کرا. (محمد توفیق وردی) سه‌ره‌ک نووسه‌ری بوو، هه‌ر له‌ سالی (1946) دا په‌کی که‌وتوه‌‌". {بڕوانه‌: محه‌مه‌د تۆفیق وردی، ڕۆژنامه‌گه‌ری له‌ کوردستانا، گۆڤاری ڕووناکی ــ النور، ژماره‌ 290، هه‌ینی 3/10/1969، ل 43}.

* {سه‌رله‌به‌یانیی ڕۆژی 18/10/2004 له‌ ستۆکهۆڵمه‌وه‌ ته‌له‌فۆنم بۆ له‌نده‌ن کرد و له‌گه‌ڵ عه‌بدولقادر ده‌باغی (مامه قاله‌ی ده‌باغی) سه‌باره‌ت به‌ هه‌ندێک باسی په‌یوه‌ند به‌ کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. و گۆڤاری هاواری نیشتمان و سدیق ئه‌نجیری ئازه‌ر وتوێژمان کرد، مامه‌ قاله‌ سه‌باره‌ت به‌ گۆڤاری هاواری نیشتمان گوتی: سدیقی ئه‌نجیری ئازه‌ر ئه‌م گۆڤاره‌ی به‌ پاره‌ی خۆی و به‌ تیراژی 200 دانه‌ چاپکرد. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌و ده‌مه‌دا سدیق ئه‌نجیری ئازه‌ر وه‌ک دۆست و لایه‌نگری حیزبی توده‌ی ئێران ناسرابو، له‌و گۆڤاره‌شیدا هه‌ندێک بابه‌تی له‌و جۆره‌ی بڵاوکردبوه‌وه‌، ئیدی خه‌ڵک پێشوازیی له‌ گۆڤاره‌که‌ نه‌کرد و هه‌رچه‌ند که‌میشی لێچاپکردبوو‌، به‌ڵام زۆربه‌ی لای خۆی مایه‌وه‌ و بۆی نه‌فرۆشرا. سدیقی ئه‌نجیری ئازه‌ر به‌ر له‌وه‌ی گۆڤاره‌که‌ چاپبکات به‌ قازی محه‌مه‌دی گوتبو نیازم هه‌یه‌ گۆڤارێکی له‌و جۆره‌ و به‌و ناوه‌رۆکه‌ ده‌ربکه‌م. قازیش گوتبوی: باشه‌، هیچ مانیعێک نییه‌، به‌ڵام ده‌بێت تۆ بڕوات به‌ دیموکراتیی هه‌بێت و ئه‌گه‌ر ڕه‌خنه‌ له‌ ناوه‌رۆکی گۆڤاره‌که‌ت گیرا نیگه‌ران نه‌بیت و ڕه‌خنه‌ی خه‌ڵک قبوڵ بکه‌یت ...).
(*) گۆڤاری گڕوگاڵی منداڵانی کورد: یه‌که‌م ژماره‌ی له ڕۆژی‌ یه‌ک شه‌ممه‌ 21/4/1946دا ده‌رکراوه‌. ژماره‌ 3ی له‌ پوشپه‌ڕی 1325 (کۆتایی جون ـ سه‌ره‌تای جولای)دا ده‌رچووه‌.
(*) بڵاوکراوه‌ی (ئاگر ـ Agir): مه‌هاباد، 1946؟ {وای بۆ ده‌چم ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌ ناوی (ئاگری) بوو بێت و له ماوه‌ی حوکمڕانیی کۆماردا ده‌رکرابێت. شایانی باسه‌ ساڵی 1998 له‌ وتارێکی کورتدا سه‌رنجی ڕوناکبیران و لێکۆڵه‌رانی کوردم بۆ ناوی ئه‌و بڵاوکراوه‌یه‌‌ ڕاکێشاوه‌. بڕوانه‌: جوتیار تۆفیق، چه‌‌ند گۆڤار و ڕۆژنامه‌‌یه‌‌كی بێسه‌‌رو شوێن، ڕۆژنامه‌‌ی كوردستانی نوێ، ژماره‌‌ 1599، پێنجشه‌‌ممه‌‌ 23/4/1998، ل10}.
(*) گۆڤاری زانست: له‌ ژماره‌ 61ی ڕۆژنامه‌ی کوردستاندا که‌ له‌ ڕۆژی شه‌ممه‌ 1ی پوشپه‌ڕی 1325 (22/6/1946)دا ده‌رکراوه، له‌ لاپه‌ڕه‌ (2)دا ئاگادارییه‌ک له‌ لایه‌ن دڵشادی ڕه‌سوڵییه‌وه‌ بڵاوکراوه‌ته‌وه‌ و تیایدا ڕایگه‌یاندوه‌ که‌ نیازی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌‌ گۆڤارێکی مانگانه‌ به‌ناوی زانست Zansistه‌وه‌ ده‌ربکات، جا به‌و بۆنه‌یه‌وه‌ داوای هاوکاریی له‌ نوسه‌ران کردوه که‌ به‌ بابه‌تی ئه‌ده‌بی، زانستی، کۆمه‌ڵایه‌تی و په‌روه‌رده‌یی بۆ گۆڤاره‌که‌ بنێرن. ده‌قی ئه‌و ئاگادارییه‌ به‌م جۆره‌یه‌:
بۆ زانین
زانست
Zansist
گوواری زانست گوواریکی زانستی، کومه‌لایه‌تی، تربیتی ئه‌ده‌بیه‌ له‌ مانگی پووشپه‌ری سالی 1325 وه‌ مانگی ژماره‌ییک وه‌ده‌رده‌که‌وی. له‌ نوسه‌رانی به‌رزی کوردستان تکا ده‌که‌ین مقالاتی ادبی زانستی کومه‌لایه‌تی تربیتی به‌ نشانی (وزاره‌ت فه‌رهه‌نگ ده‌فته‌ری گوواری زانست) بومان بنیرن تا له‌ گوواری زانست دا ده‌رج بکری.
مدیری مسئول و خاوه‌نی امتیاز
دلشاد رسولی
ئه‌گه‌ر بێت و پاش ئه‌م ئاگادارییه،‌ ئه‌م گۆڤاره‌ ده‌رکرابێت، ئه‌وا پێویسته‌ ناوه‌که‌ی له‌ ڕیزی ناوی گۆڤار و ڕۆژنامه‌کانی کۆماری کوردستاندا بنوسرێت.
(*) بڵاوکراوه‌ی ده‌نگی کورد: 1946؟ {دوکتۆر عوبه‌یدوڵڵای ئه‌یوبیان له‌ چه‌ند جێیه‌کدا ناوی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌ی بردوه. له‌و بڕوایه‌دام که‌ ‌زانیاریی زیاتری ده‌رباره‌ی هه‌یه‌}.
(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ 6/12/1947دا له‌ باکۆ ده‌رکراوه‌. دوکتۆر عه‌لی گه‌لاوێژ و دوکتۆر عه‌زیز شه‌مزینی و دوکتۆر ڕه‌حیمی قازی‌ ده‌ریانکردوه‌. هه‌ر ژماره‌یه‌کی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ بریتی بووه‌ له‌ (یه‌ک لاپه‌ڕه‌) له‌ چوار لاپه‌ڕه‌ی ڕۆژنامه‌ی (ئازه‌ربایجان) ی ئۆرگانی فیرقه‌ی دیموکراتی ئازه‌ربایجان. نوسه‌ره‌کانی بریتی بوون له‌: دوکتۆر عه‌لی گه‌لاوێژ و دوکتۆر عه‌زیز شه‌مزینی و دوکتۆر ڕه‌حیمی قازی‌ که‌ریمی ئه‌یوبی، مسته‌فا شه‌ڵماشی و چه‌ند که‌سی دیکه‌. ژماره‌ 229 ی له‌ 11/2/1950 و ژماره‌ 877 ی له‌ 12/9/1956 دا ده‌رچوون . هه‌تاکو هاوینی ساڵی 1960 به‌رده‌وام بووه‌ و (1337) ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. {بڕوانه‌: دوکتۆر که‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د، تێگه‌یشتنی ڕاستی و شوێنی له‌ ڕۆژنامه‌نوسی کوردیدا، به‌غداد، 1978، ل223} {هه‌روه‌ها بڕوانه‌: که‌ریمی حسامی، پێداچوونه‌وه‌، به‌رگی دووه‌م، سوید ــ ستۆکهۆڵم، 1997، ل 101 ــ 103}.
(*) بڵاوکراوه‌ی ڕاوێژ: 1948؟، سنه.‌
(*) گۆڤاری نیشتمان (ژماره‌ 10): له‌ مانگی جولای ساڵی 1948دا له‌لایه‌ن عه‌بدولڕه‌حمانی زه‌بیحی و محه‌مه‌دی شاپه‌سه‌ندییه‌وه‌، له‌ گوندی سیته‌ک (نزیک شاری سلێمانی) به‌ هاوکاریی شێخ له‌تیفی حه‌فید‌ ده‌رکراوه‌. له‌ ژێر ناوی گۆڤاره‌که‌دا نوسیویانه‌: (ئۆرگانی نه‌هزه‌تی مقاوه‌مه‌تی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک.). وه‌کو من لێکمداوه‌ته‌وه‌ ئه‌م ژماره‌یه‌ی نیشتمان هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی بابه‌تییانه‌ی به‌ گۆڤاری نیشتمان (ئۆرگانی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک.) ه‌وه‌ نییه‌. به‌م ژماره‌یه‌ی نیشتمان نه‌ کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. زیندوبوه‌ته‌وه‌ و نه‌ توانراویشه‌ در‌ێژه‌ به‌ ده‌رکردنه‌وه‌ی گۆڤاری نیشتمان بدرێته‌وه‌. جێی سه‌رنجه‌ که‌ له‌م گۆڤاره‌دا هێرش کراوه‌ته سه‌ر پارتی دیموکراتی کورد ــ عیراق. هه‌مزه‌ عه‌بدوڵڵا ـ سکرتێری (پارتی دیموکراتی کورد ــ عیراق) له‌ گۆڤاری (مرۆڤ)، ژماره‌ 2، ساڵی یه‌که‌م، دیسێمبه‌ری 1948 دا وتارێکی توندی له‌ دژی ئه‌م (ژماره‌یه‌ی گۆڤاری نیشتمان)‌ نوسیوه‌ و تیایدا گوتویه‌تی: "گۆڤاری نیشتمان له‌ ده‌وره‌ی دووهه‌میدا بووه‌ته‌ زمانحاڵی ده‌سته‌یه‌ک ئاژاوه‌چی".
* محه‌مه‌دی شاپه‌سه‌ندی له‌ چه‌ند وتاردا زانیاریی کورت و گرنگی ده‌رباره‌ی ئه‌م ژماره‌یه‌ی نیشتمان و ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ی که‌ تیای ده‌رکراوه‌ خستوه‌ته‌ ڕو. بۆ نمونه‌ بڕوانه‌: محه‌مه‌دی شاپه‌سه‌ندی، له‌ په‌راوێزی ژیان و به‌سه‌رهاتی زه‌بیحی ــ نهێنییه‌کانی چاپی ژماره‌ (10) ی نیشتمان، گۆڤاری ڕۆژنامه‌نووسان، ژماره‌ 1، به‌هاری 2002، ل 121 ــ 125. هه‌روه‌ها بڕوانه‌: محه‌مه‌دی شاپه‌سه‌ندی، له‌ په‌راوێزی ژیان و به‌سه‌رهاتی عه‌بدولڕه‌حمانی زه‌بیحی (مامۆستا عوله‌ما)، گۆڤاری هاوار، ژماره‌ 12، بانه‌مه‌ڕی 2002، ل 36 ـ 39.
* محه‌مه‌د تۆفیق وردی ساڵی 1969 له‌ گۆڤاری (ڕووناکی) دا ده‌رباره‌ی ئه‌م ژماره‌یه‌ی نیشتمان نوسیویه‌تی: "ژماره‌ (10)ی دوای تیکچونی کوماری مه‌هاباد له‌لایه‌ن نهضتی مقاومه‌تی کومه‌له‌ی ــ ژ. ک سالی (1948) ده‌رچووه‌". {بڕوانه‌: محه‌مه‌د تۆفیق وردی، ڕۆژنامه‌گه‌ری له‌ کوردستانا، گۆڤاری ڕووناکی ــ النور، ژماره‌ 290، هه‌ینی 3/10/1969، ل 43}.
* جێی سه‌رنجه‌ غه‌فوری میرزا که‌ریم له‌ چه‌ند به‌شی بیره‌وه‌رییه‌کانیدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌م ژماره‌یه‌ی نیشتمان کردوه‌ و هه‌ندێک ورده‌ زانیاریی ده‌رباره‌ی تۆمارکردوه‌. هه‌روه‌ها نوسیویه‌تی گوایا وتارێکی ده‌ر‌باره‌ی له‌سێداردانی (فه‌هد) تێدا بووه‌! ئه‌مه‌ زۆر دوره‌ له‌ ڕاستییه‌وه‌، چونکه‌ ئه‌م گۆڤاره‌ له‌ مانگی جولای 1948دا ده‌رکراوه‌، فه‌هدیش له 14ی فێبروه‌ریی 1949دا له‌سێداره‌ دراوه‌!!‌ ‌{بڕوانه‌: غه‌فوری میرزا که‌ریم، سه‌ره‌تاڵی له‌ کڵافه‌ی مێژووی پڕ هه‌ڵبه‌ز و دابه‌زی ژیانم، سلێمانی، 1998، ل 95}.
(*) بڵاوکراوه‌ی ڕێگا: له‌ مانگی خه‌زه‌ڵوه‌ری 1327 (کۆتایی ئۆکتۆبه‌ر ـ سه‌ره‌تای نۆڤێمبه‌ری 1948) له‌ گوندی سیته‌ک (نزیک شاری سلێمانی) له‌لایه‌ن حه‌سه‌نی قزڵجی و غه‌‌نی بلوریان و به‌ هاوکاریی شێخ له‌تیفی حه‌فید‌ ده‌رکراوه‌. تاقه‌ یه‌ک ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. له‌ ژێر ناوی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌دا نوسراوه‌: (اورگانی کومه‌له‌ی ژیانی کورد)، به‌ڵام هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی بابه‌تیانه‌ی له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. دا نییه‌! جێی سه‌رنجه‌ که‌ هه‌ندێک که‌س ویستویانه‌ به‌پێی ناوی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌ ناوی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. ساغبکه‌نه‌وه‌! لێکدانه‌وه‌ و ساغکردنه‌وه‌ی ناوی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. به‌پێی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌، له‌ بێئاگایی به‌ولاوه‌ هیچی دیکه‌ نییه‌!! که‌سێک که‌ که‌مترین شاره‌زایی ده‌رباره‌ی کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. هه‌بێت، ئه‌وه‌ی له‌لا ڕۆشنه‌ که‌ به‌ دامه‌زراندنی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌ 16/8/1945دا کۆمه‌ڵه‌ی ژ. ک. کۆتایی هات. جیا له‌وه‌ غه‌نی بلوریان زۆر به‌ ڕۆشنی ئه‌وه‌ی باسکردوه‌ که‌ کاتی ده‌رکردنی (ڕێگا) بۆ ئه‌وه‌ی که‌ حکومه‌تی ئێران نه‌که‌وێته‌وه‌ گرتنی که‌سانی تێکۆشه‌ری نێو حیزبی دیموکراتی کوردستان، هاتون ناوێکی وه‌همیی وه‌ک (کومه‌له‌ی ژیانی کورد) یان له‌سه‌ر داناوه.‌ ئه‌گینا ئه‌وان مه‌به‌ستیان زیندوکردنه‌وه‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستان بووه.
* ده‌رباره‌ی ئه‌م بڵاوکراوه‌یه‌ وتارێکم نوسیوه‌ و بیروڕای خۆمم ده‌رباره‌ ده‌ربڕیوه‌، بڕوانه‌: جوتیار تۆفیق، چه‌ند سه‌رنجێک ده‌رباره‌ی بڵاوکراوه‌ی ڕێگا، ڕۆژنامه‌ی کوردستانی نوێ، ژماره‌ 1582، پێنج شه‌ممه‌ 26/3/1998، ل 10 ــ 11 .
* کۆپیی یه‌که‌م لاپه‌ڕه‌ی بڵاوکراوه‌ی (ڕێگا) له‌گه‌ڵ هه‌ندێک زانیارییدا له‌م دوو کتێبه‌دا بڵاوکراوه‌ته‌وه:‌
1ـ که‌ریمی حسامی، پێداچوونه‌وه‌، به‌رگی دووه‌م، سوید ــ ستۆکهۆڵم، 1997، ل 338.
2ـ غه‌نی بلوریان، ئاڵه‌کۆک، سوید ــ ستۆکهۆڵم، 1997، ل 375.
{جێی سه‌رنجه‌ که‌ریمی حسامی له کتێبی (گه‌شتێک به‌ نێو بیره‌وه‌رییه‌کاندا) له‌ ل 115 ــ 116 دا نوسیویه‌تی: "ژماره‌ی یه‌که‌می گۆڤاری ڕێگا که‌ له‌ لایه‌ن کاک حه‌سه‌نی قزڵجی و کاک غه‌نی بلوریانه‌وه‌ ده‌رچوه‌ و تاقه‌ ژماره‌ی له‌ لای منه‌ و کاک حامیدی گه‌وهه‌ری به‌ ئه‌مانه‌ت لێی وه‌رگرتبووم و به‌بێ پرس و ئیجازه‌ی من له‌ ئاڵکۆک دا کڵێشه‌ی کردوه‌ و بڵاوی کردۆته‌وه‌" هه‌روه‌ها له‌ ل 185 یشدا نوسیویه‌تی: کاک حامیدی گه‌وهه‌ری (له‌ ئاماده‌کردنی کتێبی ئاڵه‌کۆک دا ــ جوتیار) داب و نه‌ریتی چاپه‌مه‌نیشی له‌به‌ر چاو نه‌گرتوه‌. گۆڤاری ڕێگا ی به‌ ئه‌مانه‌ت له‌ من وه‌رگرتوه‌، بێ ئه‌وه‌ی پرس به‌ من بکا له‌ ئاڵکۆک دا چاپی کردوه‌. کاک حامید ئه‌گه‌ر تۆزقاڵێک له‌گه‌ڵ داب و شێوازی چاپه‌مه‌نی شاره‌زا بایه‌ و ئوسوڵی هاوکاریی نێوان نووسه‌ر و ناسیارانی ره‌چاو کردبایه‌، ده‌بوایه‌ پرس به‌ من بکا و ئه‌وده‌م چاپی کردبایه‌. بڕوانه‌: که‌ریمی حسامی، گه‌شتێک به‌ نێو بیره‌وه‌رییه‌کاندا، سوید ــ ستۆکهۆڵم، 1997، ل 116 و 185}. ‌
(*) صدی کردستان: محه‌مه‌د که‌ریم معتمد وه‌زیری له‌ سنه‌؟ ده‌ریکردوه.‌
(*) ڕۆژنامه‌ی زاگروس: له‌ سه‌ر ڕۆژنامه‌که‌ نوسراوه‌ (صاحب امتیاز و مدیر مسئول: ناصر آزد پور). ژماره‌ 8ی ساڵی یه‌که‌می له‌ ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ 8/10/1951 (15 مهر 1330) دا ده‌رکراوه‌. ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ به‌ فارسی بووه‌ و له‌ تاران ده‌رکراوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی خۆرنشین: له‌ سه‌ر ڕۆژنامه‌که‌ نوسراوه‌ (مدیر و صاحب امتیاز: عبدالحمید معرفت)، (مدیر داخلی: دکتر وکیل کردستانی). ه زمانی (فارسی و کوردی) له‌ تاران ده‌ریانکردوه. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی شه‌ممه‌ 11/8/1951دا ده‌رکراوه‌. عه‌بدولحه‌مید مه‌عریفه‌ت و دوکتۆر وه‌کیلی کوردستانی و دوکتۆر محه‌مه‌دی موکری و گه‌لێک شاعیر و نوسه‌ری دیکه‌ به‌رهه‌میان تیادا بڵاوکردوه‌ته‌وه‌. ژماره‌ 18ی له‌ ڕۆژی چوار شه‌ممه 12/11/1952دا ده‌رکراوه‌. وادیاره‌ ژماره‌ی دیکه‌شی لێده‌رکرابێت.‌
(*) گۆڤاری (بغستان): ساڵی 1952 له‌لایه‌ن ئیداره‌ی ڕادیۆی ئێرانه‌وه‌ به‌ سه‌رپه‌رشتیی دوکتۆر محه‌مه‌دی موکری به‌ کوردی و فارسی ده‌رکراوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی سنندج: ئه‌حمه‌د خانی که‌مانگه‌ر (ناسراو به‌ سالار ئه‌رشه‌د) له‌ شاری سنه‌ ده‌ریکردوه‌. (ئه‌حمه‌د خانی که‌مانگه‌ر ساڵی 1983 کۆچیدواییکردوه‌).
(*) ڕۆژنامه‌ی آریز: ڕۆژنامه‌ی ئاریز له‌ لایه‌ن ناسر ئازاد پور و میر موسا موشیری له‌ ساڵی 1953؟ له‌ شاری سنه‌ به‌ فارسیی ده‌رکراوه.‌{ده‌رباره‌ی بڕوانه‌: برهان ایازی، ائینه‌ سنندج، 1371، چاپ و صحافی پیام، ص 798}.
(*) ڕۆژنامه‌ی ندی غرب: عه‌بدولحوسێن مونیعی ساڵی 1953 له‌ شاری سنه‌، به زمانی فارسی ده‌ریکردوه‌.‌ پاش کوده‌تای وه‌ستاوه‌. پاش چه‌ند ساڵ سه‌رله‌نوێ و وه‌ک ڕۆژنامه‌یه‌کی هه‌فتانه‌ ده‌ست به‌ ده‌رکردنی کراوه‌ته‌وه‌. ئه‌م جاره‌یان هه‌تاکو ساڵی 1977 به‌رده‌وام بووه‌. وێڕای وتار و بابه‌تی ئه‌ده‌بی و ڕۆشنبیری، لاپه‌ڕه‌کانی زیاتر به‌ ئاگادری و (اعلان)ی داموده‌زگاکانی حکومه‌ت و هه‌واڵ پڕکراوه‌ته‌وه‌. {ده‌رباره‌ی بڕوانه‌: برهان ایازی، ائینه‌ سنندج، 1371، چاپ و صحافی پیام، ص 798}.
(*) ڕۆژنامه‌ی کردان (کوردان ــ کورده‌کان): ساڵی 1953؟ ته‌یموری ئه‌فشاری له‌ تاران به‌ فارسی ده‌ریکردوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: ئۆرگانی حیزبی دیموکراتی کوردستان، ده‌وره‌ی دووه‌م، یه‌که‌مین ژماره‌ی له‌ ڕۆژی یه‌ک شه‌ممه‌ 5ی بانه‌مه‌ڕی 1333 (25/4/1954) له‌ ته‌ورێز له‌ چاپخانه‌یه‌کی نهێنیی فیرقه‌ی دیموکراتی ئازه‌ربایجان ده‌رکراوه‌. غه‌نی بلوریان، سدیقی ئه‌نجیری ئازه‌ر، عه‌بدولڕه‌حمانی قاسملو، عه‌زیزی یوسفی و قادری یوسفی ده‌ریان کردوه‌. ژماره‌ 4؟ی له‌ 6/6/1954 (16/3/1333)دا ده‌رکراوه‌. ته‌نها پێنج ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌، ژماره‌ پێنجی به‌ر له‌وه‌ی بڵاوبکرێته‌وه‌، له‌ لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئێرانه‌وه‌ له‌ چاپخانه‌که‌ی فیرقه‌ی دیموکراتی ئازه‌ربایجاندا ده‌ستیبه‌سه‌ردا گیراوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: خاوه‌نی ئیمتیاز و مدیری لێپرسراو: عه‌بدولحه‌مید به‌دیعولزه‌مانی (ناسراو به‌ مهی فرهی) و سه‌رنوسه‌ری: دوکتۆر محه‌مه‌د سدیقی مفتی زاده‌ بووه‌، له‌ تاران به‌ کوردی و فارسیی ده‌ریانکردوه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ 29/4/1959دا ده‌رکراوه‌. هه‌تاکو مانگی 5/7/1962 به‌رده‌وام بووه‌. عه‌بدولحه‌مید به‌دیعولزه‌مانی، دوکتۆر محه‌مه‌د سدیقی مفتی زاده،‌ عه‌بدولڕه‌حمان مفتی زاده‌، شوکروڵڵای بابان، عابد سیراجه‌دینی، خه‌سره‌و شێخ کانلویی میلانی، ئیحسان نوری پاشا و هێمن و چه‌ند شاعیر و نوسه‌ری دیکه‌ به‌رهه‌میان تیادا بڵاوکردوه‌ته‌وه‌. ژماره‌ 197ی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ که‌ له‌ ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ 27/2/1963 (8ی اسفند 1341) دا ده‌رکراوه‌، تایبه‌ت بووه‌ بۆ یادی یه‌که‌م ساڵه‌ی کۆچیدوایی (گۆران). له‌و ژماره‌یه‌دا گه‌لێک وتار و بابه‌تی جۆراوجۆر بڵاوکراونه‌ته‌وه‌ که‌ به‌شی زۆریان تایبه‌ت بوون بۆ یادی گۆران.
* دوکتۆر محه‌مه‌د سدیقی مفتی زاده‌ کوڕی مه‌لا عه‌بدوڵڵای مفتییه‌، ساڵی 1912 له‌ گوندی دشه‌ له‌ ناوچه‌ی جوانڕۆ له‌دایبووه‌. لێکۆڵه‌ر و ڕۆژنامه‌نوس، شاره‌زای زمان و مێژو و ئه‌ده‌بی کوردی بووه‌. سه‌رده‌مێک له‌ زانکۆی تاران مامۆستای زمان و ئه‌ده‌بی کوردیی بووه‌. ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ 27/11/1984 له‌ تاران کۆچیدوایی کردوه‌ و ڕۆژی دواتر له‌ گۆڕستانی وه‌یسولقه‌ره‌نی شاری کرماشان نێژراوه‌.
{ساڵی 1985 له‌ به‌غداد، له‌ کتێبخانه‌ی کۆڕی زانیاریی زۆربه‌ی ژماره‌کانی ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌م دیوه‌ و سه‌رنج و تێبینیم له‌سه‌ر وتار و بابه‌ته‌کان و ناوی نوسه‌ره‌کانی نوسیوه‌}.
(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: حیزبی دیموکراتی کوردستان، ڕه‌شه‌مه‌ی 1339، نهێنی، ڕۆنیۆ، یه‌ک ژ. {ڕ کوردستان، ژ 40، به‌فرانباری 1354، ل 3}.
(*) بڵاوکراوه‌ی دیسان بارزانی: عه‌بدوڵڵای ئیسحاقی (ئه‌حمه‌د تۆفیق) وه‌ک بڵاوکراوه‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستان ده‌ریکردوه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ فێبروه‌ریی 1962 و ژماره‌ 6ی له‌ 29/3/1962 دا ده‌رچووه‌. به‌ پێی هه‌ندێک زانیاریی هه‌شت ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی کوردستان: له‌ پراگ له‌ لایه‌ن دوکتۆر عه‌بدولڕه‌حمان قاسملو، ده‌رکراوه‌. یه‌که‌مین ژماره‌ی له‌ مانگی فێبروه‌ریی 1965 و ژماره‌ 26ی له‌ سێپتێمبه‌ری 1970 دا ده‌رکراوه‌.
(*) بڵاوکراوه‌ی ڕۆژ: کۆمیته‌ی ئینقیلابیی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌ سلێمانی ده‌ریکردوه‌، سلێمانی موعینی سه‌رپه‌رشتییکردوه‌ و خۆیشی زۆری بابه‌ته‌کانی نوسیوه‌. له‌ ژێر ناوی بڵاوکراوه‌که‌دا نوسراوه‌: (ئۆرگانی لکی 3 ی حزبی دیموکراتی کوردستان). یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ئۆکتۆبه‌ری 1966 و دووه‌م ژماره‌ی له‌ نۆڤێمبه‌ری 1966 و سێهه‌م ژماره‌ی له‌ جێنیوه‌ری 1967 دا ده‌رکراوه‌. {کۆپیی یه‌که‌م لاپه‌ڕه‌ی بڵاوکراوه‌ی (ڕۆژ) له‌ کتێبی (پێداچوونه‌وه‌، نوسینی: که‌ریمی حسامی، به‌رگی دووه‌م، ل 328) دا بڵاوکراوه‌ته‌وه‌.
(*) بڵاوکراوه‌ی تیشک: کۆمیته‌ی ئینقیلابیی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌ 1967 دا ده‌ریانکردوه‌. سێ ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.‌ {عبدلله‌ حسن زاده‌، نیو سه‌ده‌ تێکۆشان، به‌رگی یه‌که‌م. ل 44 و 45}.
(*) ڕۆژنامه‌ی ڕێگای یه‌کێتی: ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ له‌ شاری به‌غداد له‌ لایه‌ن عه‌بدولڕه‌حمانی زه‌بیحی و محه‌مه‌دی شاپه‌سه‌ندی و چه‌ند ڕوناکبیری دیکه‌ی کورد و فارس و ئازه‌ره‌وه‌ ده‌رده‌کرا. مانگی یه‌ک ژماره‌ی لێده‌رچووه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ئاپریلی 1971 و ژماره‌ (31) که‌ وا دیاره‌ دوا ژماره‌ی بووبێت له‌ نۆڤێمبه‌ری 1973 ده‌رچووه‌. له‌ ژێر ناوی ڕۆژنامه‌که‌دا ده‌نوسرا: (یه‌کیه‌تی ــ تێکۆشان ــ سه‌رکه‌وتن). {ده‌رباره‌ی بڕوانه‌: د. که‌مال مه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د، تێگه‌یشتنی ڕاستی و شوێنی له‌ ڕۆژنامه‌نووسی کوردیدا، له‌ چاپکراوه‌کانی کۆڕی زانیاری کورد، به‌غداد، 1978، ل 228}.
(*) گۆڤاری ئه‌ستێره‌: له‌ شاری سنه‌ به‌ کوردی ده‌رکراوه‌. ژماره‌ 6ی له‌ 22/5/1979 دا ده‌رکراوه‌. {خۆم سێ ژماره‌ی ئه‌م گۆڤاره‌م هه‌بوو}.
(*) گۆڤاری تێکۆشه‌ر: یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ جۆزه‌ردانی 1351 دا ده‌رکراوه‌. له‌م ده‌وره‌یه‌دا (20) ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. ده‌وره‌ی دووه‌م یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ خاکه‌لیوه‌ی 1361 دا ده‌رکراوه‌. تا ئێستا به‌رده‌وامه‌ و گۆڤارێکی وه‌رزییه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی هیوا: ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ له‌ شاری سنه‌ به‌ زمانی کوردی و فارسی ده‌رکراوه‌. دووه‌م ژماره‌ی ڕۆژی شه‌ممه‌ 19/5/1979 (29ی اردیبهشت 1358) ده‌رچووه‌. له‌ ژێر ناوی ڕۆژنامه‌که‌دا نوسراوه‌: "هیوا ده‌نگی گه‌لی کورده‌".
(*) گۆڤاری گڕوگاڵ: کرماشان، موحسین شاسواری ده‌ریکردوه‌. 1979؟، محسن شاسواری، دوو ژماره‌ی لێده‌رچووه‌، یه‌که‌م ژماره‌ی به‌ کوردی و دووه‌م ژماره‌ی به‌ کوردی و فارسی بووه‌. {سه‌رچاوه‌: ده‌ستنوسێکی ئه‌حمه‌دی شه‌ریفی}.

(*) بڵاوکراوه‌ی ڕاستی: 1978 ــ 1979 له‌ تاران له‌لایه‌ن ده‌سته‌یه‌ک له‌ ڕوناکبیرانی کورده‌وه‌ ده‌رچووه‌. حه‌سه‌نی قزڵجی سه‌رپه‌رشتییکردوه‌. {سه‌رچاوه‌: ده‌ستنوسێکی ئه‌حمه‌دی شه‌ریفی}.
(*) گۆڤاری پێشه‌وا: کۆمیته‌ی شارستانی مه‌هابادی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، ژماره‌ 3ی له‌ خه‌زه‌ڵوه‌ری 1358 (ئۆکتۆبه‌ر ــ نۆڤێمبه‌ر 1979) و ژ 24ی له‌ بانه‌مه‌ڕ ــ جۆزه‌ردانی 1362 (به‌هاری 1983) دا ده‌رکراوه‌. 26 ژماره‌ی لێده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری شۆڕش: له‌ ژێر ناوی گۆڤاره‌که‌دا ده‌نوسرا: (ارگان سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران ــ کومه‌له‌). یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ مانگی نۆڤێمبه‌ری 1979 (آبان ماه 1358) و دووه‌م ژماره‌ی له‌ فێبروه‌ری 1980 دا ده‌رچووه‌. سێ ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. ئه‌م گۆڤاره‌ به‌ فارسی ده‌رچووه‌. {له‌م ساڵانه‌ی دواییدا پاش ئه‌وه‌ی که‌ حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی ئێران بوونه‌ چه‌ند باڵێکه‌وه‌، له‌ مانگی (ئۆکتۆبه‌ری 2000)ه‌وه‌ کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی ئێران ده‌ستی به‌ ده‌رکردنه‌وه‌ی ئه‌م گۆڤاره‌ کردوه‌ته‌وه‌. له‌سه‌ر گۆڤاره‌که‌ ده‌نوسرێت (ده‌وره‌ی دووه‌م) و زنجیره‌ی ژماره‌کانی له‌ ژماره‌ یه‌که‌وه‌ ده‌ستیپێکردوه‌ته‌وه‌. هه‌تاکو مانگی جولای ساڵی 2005 ژماره‌کانی گه‌یشتووه‌ته‌ (48) ژماره‌}.
(*) گۆڤاری پێشڕه‌و: ئۆرگانی تیۆری و سیاسیی (کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی ئێران)، به‌ فارسی و کوردی ده‌رده‌کرا. یه‌که‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی دوو شه‌ممه‌ 22/6/1981 (1ی تیر 1360) و دووه‌م ژماره‌ی له‌ ڕۆژی شه‌ممه‌ 1/8/1981 (10ی مرداد 1360) دا ده‌رچووه‌. {پاش ئه‌وه‌ی که‌ حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی ئێران بوونه‌ چه‌ند باڵێکه‌وه‌، ئێستا باڵێکیان به‌ناوی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران (کۆمه‌ڵه‌) به‌رده‌وامه‌ له‌ ده‌رکردنی گۆڤاری پێشڕه‌و چ به‌ فارسی و چ به‌ کوردی. هه‌تاکو مانگی سێپتێمبه‌ری 2005 (پێشڕه‌و)ی کوردی ژماره‌کانی گه‌یشتووه‌ته 211، هه‌روه‌ها له‌م ده‌وره‌یه‌دا دوو ژماره‌شی به‌ فارسی لێده‌رچووه‌}.‌
(*) گۆڤاری پێشه‌نگ:
(*) گۆڤاری جیهان: یه‌کێتی کۆمۆنیسته‌کانی ئێران (سه‌ربه‌داران) به‌ فارسی ده‌ریده‌کرد. له‌ هه‌ندێک ژماره‌یدا وتار و شیعری کوردیش بڵاوده‌کرانه‌وه‌.
(*) گۆڤاری ده‌نگی ژنانی کوردستان: ته‌شکیلاتی ژنانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لقی مه‌هاباد دوو ژماره‌ی لێده‌رکردوه‌، ژماره‌ 2ی له‌ ڕێبه‌ندانی 1358 (جێنیوه‌ری ــ فێبروه‌ری 1980) دا ده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری هاواری نیشتمان: حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران ده‌ریکردوه‌، ژماره‌ 3ی له‌ ڕه‌شه‌مه‌ی 1358 (فێبروه‌ری ــ مارس 1980) دا ده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری ده‌نگی کورد: کۆمیته‌ی تارانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، به‌ نهێنی له‌ تاران چاپده‌کرا. ژماره‌1 به‌هاری 1979 و ژماره‌ 4 ئۆگوستی 1979 ده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری شه‌هید: کۆمیته‌ی شارستانی بانه‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، ساڵانی 1979 ــ 1981 ده‌رچووه‌.
(*) گۆڤاری زانیاریی پێشمه‌رگه‌: کۆمیته‌ی شارستانی سنه‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، 1358 . 4 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.
(*) گۆڤاری گه‌لاوێژ: مه‌هاباد، یه‌کێتی لاوانی دیموکراتی کوردستانی ئێران ده‌ریکردوه‌.
(*) گۆڤاری ده‌نگی لاوان: مه‌هاباد، یه‌کێتی لاوانی دیموکراتی کوردستانی ئێران، ساڵی 1980 ده‌رکراوه‌.
(*) گۆڤاری نه‌که‌رۆز: کۆمیته‌ی شارستانی سه‌قز‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، نزیکی 10 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. 1981 ــ 1982.
(*) گۆڤاری کێله‌ شین: کۆمیته‌ی شارستانی شنۆی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، ژ1 زستانی 1360، 10 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی به‌ ناوی (ڕه‌ندۆڵ) ده‌رکرا و دواتر ناوه‌که‌ی بووه‌ کێله‌ شین.
(*) گۆڤاری یه‌کێتی: کۆمیته‌ی شارستانی نه‌غه‌ده‌‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، سه‌ره‌تای 1981، 10 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.
(*) گۆڤاری ڕوانگه‌ی لاوان: بانه‌، لاوانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، 1981.
(*) گۆڤاری هه‌واڵنامه‌ی پڵینگ: کۆمیته‌ی شارستانی پیرانشار‌ی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، 6ژ، 1982 ــ 1983.
(*) گۆڤاری ئارارات: حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، 4 ژماره‌ی لێده‌رکراوه‌.
(*) گۆڤاری ته‌ره‌غه‌: کۆمیته‌ی شارستانی بۆکانی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران
(*) ڕێگای گه‌ل: ئۆرگانی شاخه‌ی کوردستانی سازمانی فیدائی، ساڵانی 1981 ــ 1983 سه‌ره‌تا له شاری‌ سنه و پاشان له‌ شاخ ده‌رکراوه‌.
(*) ڕۆژنامه‌ی مه‌ردم: ئۆرگانی ناوه‌ندیی حیزبی توده‌ی ئێران بوو، به‌ کوردی له‌ تاران ده‌ده‌کرا. ئه‌و وتار و بابه‌ته‌ سیاسییانه‌ی که‌ له‌ ڕۆژنامه‌ی «نامه‌ی مه‌ردم»ی ئۆرگانی حیزبی توده‌ی ئێران (به‌ فارسی) ده‌نوسران‌، ده‌کرانه‌ کوردی و له‌وێدا بلاوده‌کرانه‌وه‌. هه‌روه‌ها ورده‌ هه‌واڵ و هه‌ندێک بابه‌تی ئه‌ده‌بییشی تیادا بڵاوده‌کرایه‌وه‌. یه‌که‌م ژماره‌ی ڕۆژی سێ شه‌ممه‌ 23/10/1979 ده‌ر کراوه‌. ژماره‌ 21ی له‌ ڕۆژی یه‌ک شه‌ممه‌ 8/6/1980 دا ده‌رکراوه‌. له‌ سه‌ر ژماره‌کانی سه‌ره‌تای ته‌نها (مه‌ردم) نوسراوه‌، به‌ڵام له‌ ژماره‌کانی دواییدا ناوه‌که‌ی بووه‌ته‌ (نامه‌ی مه‌ردم). سه‌رجه‌م (61) ژماره‌ی لێده‌رچووه‌. حه‌سه‌نی قزڵجی و حه‌سه‌نی ماوه‌رانی و چه‌ند شه‌عیر و نووسه‌رێکی دیکه‌ تیایاندا نووسیوه‌. حه‌سه‌نی قزڵجی به‌شی زۆری کاره‌کانی ئه‌نجام داوه‌.
بگه‌رێوه »»»

avatar avatar avatar avatar 
avatar avatar avatar avatar 
avatar avatar avatar avatar 




Radio

 

 

Gagesh Start Contact Font Mindalan Curawcur Klasik Niwe Meju Klasik Farsi Nopardazan Adabiate kodakan